فلج مغزی چیست؟
فلج مغزی (به انگلیسی: cerebral palsy) گروهی از اختلالات حرکتی دایم در سیستم عصبی ولی غیر پیشرونده هستند که به دلیل ناهنجاریهای مادرزادی یا اسیبهای وارده بر مغز در مراحل اولیه تکامل ایجاد میگردند. تعدادی از اینان فقط نقص حرکتی دارند و اختلال دیگری ندارند ولی در سایر بیماران علایم احتمالی همراه این اختلالات، مشکلات یادگیری، شنیدن، دیدن و تشنج است. وضعیت هوش بسته به محل آسیب متغیر است و بعضی از این کودکان از نظر هوشی با استعدادند.
علل، شیوع
شیوع فلج مغزی ۳/۳ در هر ۱۰۰۰ نفر است؛ تقریباً ۸۱ درصد آنها مبتلا به نوع اسپاستیک فلج مغزی هستند در میان کودکان با فلج مغزی ۸ درصد دچار طیفی از اختلالات مانند اوتیسم و ۳۵ درصد مبتلا به صرع هستند. ۵۶ درصد قادر به راه رفتن به تنهایی و ۳۳ درصد دچار محدودیت حرکتی و یا نا توانی در راه رفتن هستند. فلج مغزی توسط آسیب یا ناهنجاریهای مغزی ایجاد میشود. بسیاری از این مشکلات در دوران جنینی رخ میدهند اما این اختلال میتواند در هر زمان دیگری طی ۲ سال اول زندگی، زمانی که مغز کودک همچنان در حال تکامل است رخ دهد. در بعضی از افراد با فلج مغزی بعلت کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسی) بخشهایی از مغز آسیب دیدهاند.
عواقب مورد انتظار
شدت این نوع اختلال در کودکان بسیار متغیر است. امکان دارد کودک دچار فلج مغزی، علیرغم ناتوانی عضلانی شدید، بسیار با هوش باشد. از بسیاری از کودکان دچار فلج مغزی میتوان در محیط گرم خانه نگهداری کرد. آن دسته از کودکانی که اختلال خفیفتری دارند میتواند یک زندگی پربار و تقریباً طبیعی داشته باشند. اما کودکانی که اختلال شدید دارند ممکن است نیازمند مراقبت مخصوص باشند.
پیشگیری
ترتیبات مراقبت مناسب را در زمان حاملگی، شروع درد زایمانی، و زایمان فراهم آورید.
در زمان حاملگی، رژیم غذایی طبیعی و متعادل داشته باشید.
در زمان حاملگی، بدون مشورت با پزشک خود هیچ دارویی مصرف نکنید. به هیچ عنوان الکل ننوشید.
در زمان حاملگی، از افراد بیمار و مبتلا به عفونت دوری گزینید.
درمان
درمان به نوع اختلال عملکردی بستگی دارد درمانهای فیزیکی و کاردرمانی به نحو مطلوبی وضعیت و حرکات بدنی را تسهیل میکند روشهای درمانی عبارتند از
کاردرمانی بهترین و موثرترین شیوه جهت درمان و بهبودی این کودکان است و در صورت صلاح دید کاردرمانگر مربوطه به فیزیوتراپیست محترم مراجعه شود.
درمان تشنج، اختلالات ارتوپدی، و اختلالات حسی.
هیچ راه معالجهای وجود ندارد. اما با درمان مناسب میتوان به این کودکان کمک کرد.
روان درمانی یا مشاوره برای کمک به خانواده کودک برای پذیرش وضعیت کودکشان و کمک کردن به وی برای دستیابی به حداکثر توانایی خود
جراحی برای تصحیح مشکلات عضلانی و بدشکلیهای مربوطه (گاهی)
مراقبت در مکان مخصوص نگهداری درازمدت کودکان دچار فلج مغزی شدید (گاهی)
با توجه به این که تشخیص زودهنگام مهم است، کودک خود را مرتب برای چکاب پیش پزشک ببرید. تشخیص ندادن فلج مغزی ممکن است باعث شود کودک فرصت وارد شدن به برنامههای مخصوص برای به حداکثر رساندن رشد و نمو را از دست دهد.
همواره در مورد خود و کودکتان دید مثبت داشته باشید. گاهی نتایج دور از انتظار و خوبی به دست میآید.
با دیگر والدینی که کودکانشان فلج مغزی داشتهاند مشورت کنید و از آنها راهنمایی و کمک بخواهید.
در مورد برنامههای آموزشی و فیزیوتراپی مخصوص این کودکان و نیز گروههای حمایتی تحقیق به عمل آورید تا بتوانید به بهترین درمان دسترسی داشته باشید و تواناییهای کودکتان را به حداکثر برسانید.
تجویز داروهای خوراکی، تجویز بوتولینیوم، کارگذاری پمپ اینتراتکال باکلوفن جهت درمان اسپاسیته
فعالیت
کودکتان را تشویق کنید تا هر چقدر میتواند فعالیت داشته باشد.
با انجام فیزیوتراپی،کار درمانی، گفتار درمانی، و استفاده از وسایل مخصوص میتوان به کودک کمک کرد تا به حداکثر توانایی ممکن دست یابد.